Ίσως ένα γατάκι εμφανίστηκε κάτω από το αυτοκίνητό σας. Ίσως πήρατε μια αδέσποτη και ο κτηνίατρος σας ρώτησε πόσο χρονών είναι. Όπως και να ’χει, μπορείτε να πλησιάσετε εκπληκτικά κοντά κοιτάζοντας λίγα πράγματα: μάτια, αυτιά, δόντια, βάρος, και πώς κινείται.
Πίνακας ηλικίας γατακιών
-
Κάτω από 1 εβδομάδα
Μάτια κλειστά, αυτιά διπλωμένα. Δεν στέκεται, απλώς σέρνεται προς τη ζέστη. Γύρω στα 100 γρ.
- Μόνο μητρικό γάλα ή γάλα για γατάκια, κάθε 2–3 ώρες
- Χρειάζεται συνεχώς ζέστη
- Χρειάζεται βοήθεια να κάνει τα κακά και τα τσίσα του μετά από κάθε τάισμα
- Πολύ μικρό για εμβόλια, αποπαρασίτωση ή στείρωση
-
1–2 εβδομάδων
Τα μάτια ανοίγουν, μπλε και θολά. Τα αυτιά αρχίζουν να ξεδιπλώνονται. Σέρνεται με την κοιλιά.
- Γάλα ή γάλα για γατάκια, κάθε 2–4 ώρες
- Χρειάζεται ακόμα ζέστη και βοήθεια στην τουαλέτα
- Πολύ μικρό για εμβόλια ή αποπαρασίτωση
-
3 εβδομάδων
Αυτιά όρθια. Τα πρώτα μικροσκοπικά μπροστινά δόντια. Περπατά, αλλά τρεκλίζει. Γύρω στα 400 γρ.
- Γάλα για γατάκια, κάθε 4–5 ώρες
- Μπορεί να γίνει η πρώτη αποπαρασίτωση
- Μπορεί να αρχίσει να χρησιμοποιεί ρηχή άμμο
- Πολύ μικρό για εμβόλια
-
4–5 εβδομάδων
Σταθερό στα πόδια του και παίζει. Αρχίζει την υγρή τροφή και την άμμο.
- Γάλα για γατάκια και υγρή τροφή για γατάκια λιωμένη με νερό
- Αποπαρασίτωση κάθε 2 εβδομάδες
- Χρησιμοποιεί την άμμο
- Πολύ μικρό για εμβόλια
-
6–7 εβδομάδων
Τρέχει και πηδά, τρώει κυρίως στερεά τροφή. Τα μάτια μπορεί να αρχίσουν να αλλάζουν χρώμα.
- Κυρίως υγρή τροφή για γατάκια, λιγότερο γάλα
- Το πρώτο εμβόλιο μπορεί να γίνει από τις 6 εβδομάδες
- Αποπαρασίτωση κάθε 2 εβδομάδες
- Η καλύτερη ηλικία για να συνηθίσει τους ανθρώπους
-
8 εβδομάδων
Απογαλακτισμένο, γύρω στο 1 κιλό. Αρκετά μεγάλο για τα πρώτα εμβόλια.
- Τροφή για γατάκια και νερό, χωρίς γάλα
- Πρώτο εμβόλιο, αν δεν έγινε ακόμα
- Στείρωση μπορεί να γίνει από περίπου 1 κιλό
- Αρκετά μεγάλο για καινούργιο σπίτι
-
4–7 μηνών
Βγαίνουν τα μόνιμα δόντια. Άγαρμπη, όλο πόδια και αυτιά.
- Στείρωση, πριν από τον πρώτο της οίστρο
- Αναμνηστικό εμβόλιο γύρω στους 6 μήνες
- Τροφή για γατάκια, 3–4 γεύματα τη μέρα
- Αποπαρασίτωση κάθε μήνα αν βγαίνει έξω
-
7 μηνών–1 έτους
Και τα 30 μόνιμα δόντια και το τελικό χρώμα ματιών. Σχεδόν σε πλήρες μέγεθος, ακόμα γεμίζει.
- Στείρωση, αν δεν έγινε ακόμα
- Τροφή για γατάκια μέχρι τον 1 χρόνο, μετά για ενήλικες
- Έλεγχος στον κτηνίατρο μία φορά τον χρόνο
Κάθε γατάκι είναι διαφορετικό. Χρησιμοποιήστε δύο-τρία σημάδια μαζί, όχι ένα.
Γατάκια: τι να κοιτάξετε
Μάτια. Τα γατάκια γεννιούνται με κλειστά μάτια. Ανοίγουν μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες, και τα μάτια κάθε γατακιού είναι στην αρχή μπλε. Το τελικό χρώμα αρχίζει να φαίνεται από τις έξι-εφτά εβδομάδες περίπου. Άρα τα μπλε μάτια σε ένα μεγάλο, σίγουρο γατάκι δεν λένε πολλά, αλλά ένα γατάκι με πράσινα ή κίτρινα μάτια μάλλον έχει περάσει τους δύο μήνες.
Αυτιά. Τα αυτιά του νεογέννητου είναι διπλωμένα πάνω στο κεφάλι. Ξεδιπλώνονται τις πρώτες δύο εβδομάδες και στέκονται όρθια γύρω στις τρεις εβδομάδες, σύμφωνα με τον οδηγό εβδομάδα προς εβδομάδα της Alley Cat Allies.
Δόντια. Το πιο αξιόπιστο σημάδι. Τα γατάκια γεννιούνται χωρίς δόντια. Τα μικροσκοπικά μπροστινά βγαίνουν στις δύο με τέσσερις εβδομάδες και οι νεογιλοί προγόμφιοι στις πέντε με έξι, 26 νεογιλά δόντια συνολικά. Τα μόνιμα δόντια αρχίζουν συνήθως γύρω στους τέσσερις μήνες και είναι 30. Αν βλέπετε μεγάλους, άσπρους κυνόδοντες δίπλα σε μικρότερους νεογιλούς, έχετε μπροστά σας ένα γατάκι τεσσάρων με έξι μηνών περίπου.
Περπάτημα και φαγητό. Σέρνεται στις δύο εβδομάδες, περπατά τρεκλίζοντας στις τρεις, σταθερά στις τέσσερις, τρέχει και πηδά στις έξι. Τα γατάκια αρχίζουν να δοκιμάζουν στερεά τροφή γύρω στις τέσσερις εβδομάδες και συνήθως έχουν απογαλακτιστεί πλήρως στις οχτώ.
Βάρος. Χρήσιμο αν έχετε ζυγαριά κουζίνας. Ένα γατάκι διπλασιάζει περίπου το βάρος γέννησής του την πρώτη εβδομάδα και φτάνει γύρω στο ένα κιλό στις οχτώ εβδομάδες. Μετά, ένας συνηθισμένος πρακτικός κανόνας των καταφυγίων είναι περίπου μισό κιλό για κάθε μήνα ηλικίας, μέχρι τους πέντε μήνες περίπου. Τα αδύνατα γατάκια του δρόμου μπορεί να ζυγίζουν λιγότερο από την ηλικία τους, γι’ αυτό ελέγξτε και τα δόντια.
Ενήλικες γάτες: πιο δύσκολο
Μόλις βγουν τα μόνιμα δόντια, η ηλικία μιας γάτας γίνεται εκτίμηση. Ένας κτηνίατρος συνήθως την περιορίζει, αλλά αυτά είναι τα χοντρικά σημάδια:
- Δόντια. Οι νεαρές ενήλικες έχουν καθαρά άσπρα δόντια. Πέτρα, φθορά και προβλήματα στα ούλα μαζεύονται με τα χρόνια, αν και η διατροφή παίζει μεγάλο ρόλο.
- Μάτια. Από τη μέση ηλικία, ο φακός του ματιού συχνά θολώνει λίγο και γίνεται γαλαζογκρίζος. Είναι φυσιολογικό και συνήθως δεν επηρεάζει την όραση.
- Σώμα και τρίχωμα. Οι μεγαλύτερες γάτες χάνουν μυς, ειδικά κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης και στα πίσω πόδια, καθαρίζονται λιγότερο και μπορεί να γκριζάρουν γύρω από το πρόσωπο.
Οι κτηνίατροι χωρίζουν τις γάτες σε τέσσερα στάδια ζωής: γατάκι μέχρι ενός έτους, νεαρή ενήλικη από ένα ως έξι, ώριμη ενήλικη από εφτά ως δέκα, και ηλικιωμένη πάνω από δέκα. Οι ηλικιωμένες πρέπει να βλέπουν κτηνίατρο κάθε έξι μήνες, οι υπόλοιπες τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.
Εμβόλια: πότε ξεκινούν
Κάθε γάτα, παντού, πρέπει να κάνει τα βασικά εμβόλια. Προστατεύουν από τη λοιμώδη πανλευκοπενία της γάτας (έναν παρβοϊό που σκοτώνει πολλά γατάκια) και από τους δύο ιούς πίσω από τις περισσότερες ιώσεις του αναπνευστικού.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του 2024 της Παγκόσμιας Κτηνιατρικής Ένωσης Μικρών Ζώων (WSAVA), τα γατάκια ξεκινούν στις έξι με οχτώ εβδομάδες, κάνουν μια δόση κάθε τρεις με τέσσερις εβδομάδες μέχρι να γίνουν τουλάχιστον δεκαέξι εβδομάδων, και μετά ένα αναμνηστικό γύρω στους έξι μήνες. Η τελευταία δόση του γατακιού πρέπει να γίνει στις δεκαέξι εβδομάδες ή αργότερα, γιατί τα αντισώματα από το γάλα της μητέρας μπορούν να μπλοκάρουν το εμβόλιο πριν από τότε.
Μετά, το πόσο συχνά εξαρτάται από το εμβόλιο και από τη ζωή της γάτας. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να προτείνει και το εμβόλιο για τη λευχαιμία της γάτας (FeLV) για γάτες που βγαίνουν έξω, και για τη λύσσα όπου το απαιτεί ο νόμος ή για ταξίδια.
Ένα γατάκι του δρόμου που πήρατε πρέπει να δει κτηνίατρο πριν γνωρίσει άλλες γάτες που ήδη έχετε. Περισσότερα για τις πρώτες εβδομάδες στο σπίτι (στα αγγλικά).
Αποπαρασίτωση και ψύλλοι
Τα γατάκια μπορεί να κολλήσουν ασκαρίδες από το γάλα της μητέρας τους. Οι Ευρωπαίοι ειδικοί στα παράσιτα του ESCCAP συστήνουν αποπαρασίτωση από τις τρεις εβδομάδες, κάθε δύο εβδομάδες μέχρι δύο εβδομάδες μετά τον απογαλακτισμό, και μετά κάθε μήνα μέχρι τους έξι μήνες για γατάκια που βγαίνουν έξω.
Για τους ψύλλους, ελέγχετε πάντα την ελάχιστη ηλικία και το ελάχιστο βάρος του προϊόντος, γιατί πολλά δεν είναι ασφαλή για μικρά γατάκια. Και μη βάλετε ποτέ σε γάτα αντιπαρασιτικό για σκύλους. Κάποια περιέχουν περμεθρίνη, που είναι δηλητηριώδης για τις γάτες.
Στείρωση: γύρω στους τέσσερις μήνες
Τα θηλυκά γατάκια μπορούν να μείνουν έγκυα από τους τέσσερις μήνες περίπου, γι’ αυτό το International Cat Care συστήνει στείρωση γύρω στους τέσσερις μήνες, πριν μπορέσουν. Τα καταφύγια και τα προγράμματα για τις αδέσποτες (στα αγγλικά) συχνά στειρώνουν ακόμα νωρίτερα, από τις οχτώ εβδομάδες και περίπου ένα κιλό, ώστε τα γατάκια να πηγαίνουν σε καινούργιο σπίτι ήδη στειρωμένα.
Βρήκατε ένα πολύ μικρό γατάκι μόνο του;
Μην το σηκώσετε αμέσως, εκτός αν κινδυνεύει. Η μητέρα είναι συχνά κοντά, έχει πάει να βρει φαγητό, και τα γατάκια είναι καλύτερα μαζί της. Παρακολουθήστε από απόσταση για μερικές ώρες. Ο οδηγός μας βρήκατε γατάκια δείχνει πώς θα καταλάβετε αν θα γυρίσει.
Αν δεν γυρίσει, θυμηθείτε ότι τα γατάκια κάτω από τέσσερις εβδομάδες περίπου δεν μπορούν να κρατήσουν μόνα τους τη θερμοκρασία τους. Πρώτα η ζέστη, μετά το φαγητό. Μη δώσετε ποτέ αγελαδινό γάλα, που τους χαλάει το στομάχι. Χρησιμοποιήστε γάλα για γατάκια από κτηνίατρο ή pet shop, και πάρτε τηλέφωνο έναν κτηνίατρο ή μια τοπική φιλοζωική για βοήθεια.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνω πόσο χρονών είναι ένα γατάκι;
Κοιτάξτε τα μάτια, τα αυτιά, τα δόντια, το βάρος και πώς κινείται. Τα δόντια είναι το πιο αξιόπιστο σημάδι: τα πρώτα μικροσκοπικά μπροστινά δόντια βγαίνουν στις δύο με τέσσερις εβδομάδες.
Πότε ανοίγουν τα μάτια των γατακιών;
Μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες. Τα μάτια κάθε γατακιού είναι στην αρχή μπλε, και το τελικό χρώμα αρχίζει να φαίνεται από τις έξι-εφτά εβδομάδες περίπου.
Πότε κάνουν τα γατάκια τα πρώτα τους εμβόλια;
Στις έξι με οχτώ εβδομάδες, μετά κάθε τρεις με τέσσερις εβδομάδες μέχρι να γίνουν τουλάχιστον δεκαέξι εβδομάδων, με αναμνηστικό γύρω στους έξι μήνες.
Πότε πρέπει να στειρωθεί ένα γατάκι;
Γύρω στους τέσσερις μήνες, συστήνει το International Cat Care, γιατί τα θηλυκά γατάκια μπορούν να μείνουν έγκυα από τους τέσσερις μήνες περίπου.
Ο οδηγός αυτός είναι γενική πληροφόρηση, όχι κτηνιατρική συμβουλή. Κάθε γατάκι είναι διαφορετικό, και ο κτηνίατρός σας μπορεί να ελέγξει σωστά την ηλικία και την υγεία του.
Κάθε γάτα που πιάνετε μπαίνει στον χάρτη, από το πιο μικρό γατάκι και πάνω.